Sri Amangkurat IV

 Sri Amangkurat IV



A. 

Trah Amangkurat Jawi


Dinasti Karaton Surakarta Hadiningrat, Kasultanan Yogyakarta dan Pura Mangkunegaran keturunan langsung Sri Susuhunan Amangkurat Jawi. 

Kanjeng Sinuwun Amangkurat IV

lahir pada hari Senin Wage, tanggal 18 Syawal 1091 Hijrah atau 11 Nopember 1680 Masehi. 


Adapun Amangkurat IV wafat pada hari Setu Wage, 17 Rumah 1138 Hijrah atau tanggal 20 April 1726 Masehi.


Kanjeng Sinuwun Amangkurat Jawi atau Amangkurat IV. 

Raja besar yang menurunkan para penguasa Jawa. Silsilah  Sri Amangkurat IV telah dijelaskan secara urut patut. Dinasti Mataram yang selalu basuki lestari. Masa silam yang cemerlang. Keterangan rinci mudah dipahami. Adapun Bratadiningrat (1990) meriwayatkan silsilah Sunan Amangkurat IV atau Sinuwun Amangkurat Jawi. 

Kutipan dalam bahasa Jawa secara lengkap adalah sebagai berikut : Sampeyan Dalem Ingkang Sinuwun  Kanjeng Susuhunan Prabu Amangkurat Jawa Senopati Ing Ngalaga Abdurrahman Sayidin Panata Gama Kalifatullah Ingkang Kaping IV Ing Nagari Kartasura Hadiningrat 1719-1726. 


Putra Dalem Sampeyan Dalem Ingkang Sinuwun  Paku Buwana I miyos saking Prameswari Dalem Kanjeng Ratu Mas Balitar atau GKR Paku Buwana putrinipun  Tumenggung Balitar. Asma timur Bandara Raden Mas Gusti Suryoputro.

Nlesih salsilahipun Sampeyan Dalem Ingkang Sinuwun Prabu Amangkurat Jawa Saking Ibu dalem Ratu Balitar atau GKR Paku Buwana garwa prameswari trah Bupati Madiun. 


Urutan Sri Susuhunan Amangkurat IV yakni:

1. Ingkang Sinuwun  Kanjeng Sultan Demak Bintara III, peputra.

2. Kanjeng Panembahan Mas ing Madiun, peputra.

3. GKR  Retno Dumilah, Prameswari Dalem Sampeyan Dalem Ingkang Sinuwun  Panembahan Senopati ing Ngalaga, peputra.

4. Panembahan Juminah ing Madiun, peputra.

5. Pangeran Adipati Balitar, peputra.

6. Ki Tumenggung Balitar, peputra.

7. Ratu Mas Balitar atau GKR Paku Buwana, Prameswari dalam sampeyan dalam Ingkang Sinuwun  Paku Buwana I ing Kartasura, peputra.

8. Sampeyan Dalem Ingkang Sinuwun  Prabu Amangkurat Jawa ing Kartasura. 


BRM Gusti Suryoputro lajeng jejuluk Sri Susuhunan Amangkurat Jawi. 

Prameswari Dalem GKR Kencana, putrinipun  Tumenggung Tirtokusumo Bupati Kudus. 


Putra -Putri Dalem sedaya :

1. GPH Mangkunegara Kartasura

2. GRAy. Suroloyo ing Brebes.

3. GRAy. Wirodigdo

4. GPH Hangabehi

5. G.P.H. Pamot


6. GPH Diponegara.

7. GPH Danupoyo

8. Sampeyan Dalem Ingkang Sinuwun  Paku Buwana II utawi BRMG Probosuyoso.

9. G.P.H. Hadinegara

10. GKR Maduretno, garwa KPH Hindronoto


11. GRAj. Kacihin,

12. GPH Hadiwijoyo seda ing Kaliabu

13. GRM Subronto, seda timur

14. GPH Mangkubumi, jumeneng Sultan Hamengku Buwono ing Ngayogyakarta. miyos saking RAy Setyowati.


15. G.P.H. Buminoto. 

16. Sultan Dandun Matengsari. 

17. G.R.Ay. Megatsari

18. GRAy. Puruboyo

19. GRAy Pakuningrat, garwa Adipati Sampang

20. GPH Cakranegara.


21. GPH Selarong

22. GPH Prangwadono

23. GRAy Suryowinoto, garwa Bupati Demak.

24. GPH Panular

25. GPH Mangkukusumo. 

26. G.R.M Timur

27. GRAy. Sujonopuro. 

28. GPH Dipowinoto

29. GRAy. Adipati Danurejo I. 


Bupati Banyumas kelak diangkat sebagai Patih Ngayogyakarta dengan gelar Patih Danureja. Badan eksekutif kerajaan Mataram dibina oleh Sri Susuhunan Amangkurat IV. Raja yang menjadi pelopor modernitas. 


Kanjeng Sinuwun  Susuhunan Prabu Amangkurat Jawa Senapati Ingalaga Ngabdur Rahman Sayidin Panata Gama Kalifatullah ing Kartasura jumeneng nata kala ing taun 1719 dumugi ing taun 1726. Apeputra 42, urut sepuh kados ing ngandhap punika:


1. Raden Mas Sura, peparab Raden Mas Landhe, kapatedhakaken dhateng Kapurbayan, lajeng dipun elih nama Raden Mas Damar, kakramakaken angsal putri Kablitaran nama Raden Ajeng Gilang.


Nalika teksihipun Ingkang Eyang kaparingan nama Pangeran Arya, sareng wonten ing Mataram lajeng jinunjung dening ingkang rama marasepuh, nama Pangeran Arya Mangkunagara, ingkang rama Raden Mas Said Suryakusuma. Nama Pangeran Mangkunegara, karan Mangkunegara Sambernyawa. Ndherek ingkang rama Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Mangkubumi, inggih Ingkang Sinuhun Kanjeng Sultan Hamengku Buwana I ing Ngayogyakarta, kapundhut mantu angsal kanjeng Ratu Bendara.


2. Raden Ajeng Dewi, peparab Raden Ajeng Sobrah nama Raden Ayu Tumenggung Suralaya ing Brebes.

3. Raden Ayu Pambayun, 

4. Raden Ajeng Aminah, peparab Raden Ayu Supadmi, nama Raden Ajeng Supat krama angsal Raden Tumenggung Pringgalaya, dados patih nama Raden Ayu Adipati Pringgalaya, karan Raden Ayu Ageng. 

5. Raden Mas Sandeya, jinunjung dening ingkang rayi Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II, nama Pangeran Hangabehi.


6. Putri wiyos. 

7. Raden Mas Suraya, jinunjung dening ingkang rayi Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II nama Pangeran Arya Pamot.


8. Raden Mas Kali, jinunjung dening ingkang rayi Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II, nama Pangeran Arya Dipanagara.

9. Raden Mas Budiman, jejuluk Raden Mas Regu, jinunjung dening ingkang rayi Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II nama Pangeran Arya Danupaya, krama putri Dipasantan, kapanggih nak- sanak.


10. Gusti Raden Mas Sandi, ngalih nama Gusti Raden Mas Prabayasa, nama Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Anom Amangkunagara. Jumeneng nata tahun 1726 jejuluk Kanjeng Susuhunan Paku Buwana Senapati Ingalaga Ngabdurrahman Sayidin Panata Gama ingkang kaping II ing Kartasura.

Lajeng pindah ing Ngadipala Wedhi engser, inggih Sala wecaning Nujum Kyai Tumenggung Hanggawangsa Sidik Jayabaya, inggih Kyai Surawijaya, inggih Kyai Tumenggung Arungbinang I Bupati Ageng Sewu. 


11. Raden Mas Saoya, 

12. Raden Mas Surasa, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II, nama Pangeran Arya Mangkubumi. 

13. Raden Mas Utara, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II nama Pangeran Arya Dipanagara, krama angsal putri ing Kapurbayan nama Raden Ajeng Jemblem. 

14. Raden Ayu Siti Sundari, peparab Raden Ayu Kedhaton, nama Kanjeng Ratu Maduretna, krama angsal Pangeran Cakraningrat ing Madura ingkang seda mukti. 

15. Raden Ajeng Sanyata, 


16. Raden Ajeng Brangti, krama angsal Raden Sukrama, putranipun Tumenggung Mangkuyuda II, Bagus Lembung Bupati Kedu patutan saking putra dalem Tegal Arum Raden Ayu Kleting Biru, Raden Sukrama kaganjar nama Raden Tumenggung Mangkupraja ing Kedu. 

17. Raden Mas Subandar, peparab Raden Mas Lindu. 

18. Raden Mas Subekti, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II, nama Pangeran Arya Pamot, ngalih nama Pangeran Arya Adiwijaya, seda wonten ing Kaliabu tanah Kedu, ndherek ingkang rayi babadhe Kanjeng Sultan Kabanaran Ngayogyakarta.

 Garwanipun Pangeran Arya Adiwijaya punika putri saking Natayudan, Wadana Bumija

19. Raden Mas Subrangta, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II nama Pangeran Arya Blater.

20. Raden Mas Sakti, peparab Raden Mas Asih, peparab malih Raden Mas Bumi, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II nama Pangeran Arya Buminata, garwanipun putra saking Kabaletaran nama Raden Ajeng Tambangleg.


21. Raden Mas Sujana, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II, nama Pangeran Arya Mangkubumi, saged ngunduraken kramanipun Paridan Martapura, kaganjar siti Sokawati 3000 karya, kajunjung nama Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Mangkubumi Senapati Ingalaga.

Gadhuhan siti Sokawati 3000 karya wau kapundhut wangsul. Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Mangkubumi lajeng madeg padhawa  nama Pangeran Adipati Sokawati, jumenengipun nata wonten ing Kabanaran nama Kanjeng Sultan Hamengku Buwana Senapati Ingalaga Ngabdurrahman Sayidin Panata Gama Kalifatullah ing Ngayogyakarta, jumeneng saking karsa pribadi. 

Jumenengan nata dening Kanjeng putri saking Madiun nama Raden Ajeng Manik.

22. Raden Mas Kadhaton, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II, nama Pangeran Arya Buminata. Sareng nama Kanjeng Sultan Dhandhun Martengsari, lajeng nama Panembahan Bintara. Garwa putri saking Dipasanan, sadherekipun.

23. Raden Mas Pamade, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II nama Kanjeng Arya Mantaram, sareng Pangeran Arya Buminata, Pangeran Arya Mantaram lajeng nggentosi nama Pangeran Arya Buminata.

24. Raden Ajeng Tajem, krama angsal Raden Wiratmeja, keponakanipun Adipati Pathi Raden Wiratmeja kaparingan nama Pangeran Arya Purbaya. 

25. Raden Ajeng Sutari, peparab Raden Ajeng Inten, krama angsal Raden Demang Urawan, ingkang kaparingan nama Pangeran Arya Purbaya. 


26. Raden Ajeng Semi, nama Raden Ayu Pakuningrat ing Sampang. 

27. Raden Mas Surata, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II, nama Pangeran Rangga. Dipun elih ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana, nama Pangeran Arya Purbaya, ngalih nama malih Pangeran Arya Cakranegara.

28. Raden Mas Yadi, jinunjung dening Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II, nama Pangeran Arya Cakranegara.

29. Raden Mas Langkir, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II, nama Pangeran Arya Prangwadana.

30. Raden Ajeng Sriganten, peparab Raden Ajeng Humik, katrimakaken wiji ing Demak, nama Raden Harmaya, kaparingan nama Raden Tumenggung Surawi nata ing Demak, Raden Ayu Humik lajeng nama Raden Ayu Surawinata.


31. Raden Mas Genter, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II, nama Pangeran Arya Panular.

32. Raden Mas Pater, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II, nama Pangeran Arya Mangkukusuma.

33. Raden Mas Sunaka, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II, nama Pangeran Arya Singasari, sareng ndherek ingkang raka Kanjeng Sultan, lajeng kaparingan nama Pangeran Prabu Jaka.

34. Raden Ajeng Marganten, ngalih nama Raden Ajeng Jumanten, nama Raden Ayu Megatsari Ngarang Ulu ingkang mbok ayu Raden Ajeng Tajem.

35. Putri surut. 


36. Raden Ajeng Yadah, nama Raden Ayu Jagapura, embanipun Kanjeng Gusti Pangeran Adipati Anom.

37. Raden Mas Darman, kagadhuhaken dhateng kurawan, jinunjung dening ingkang raka Kanjeng Susuhunan Paku Buwana II, nama Pangeran Arya Dipasanta.

38. Raden Ajeng Rembe, kaparingan nama Raden Arya Sujanapura. Raden Ajeng Rembe lajeng nama Raden Ayu Sujanapura. 

Raden Ayu Sujanapura palakrama kaliyan Raden Tumenggung Yudanagara Adipati Banyumas.

 Sareng Kanjeng Susuhunan Hamengku Buwana jumeneng nata wonten ing Ngayojakarta, Raden Tumenggung Yudanagara kaangkat dados Patih Ngayojakarta nama Raden Adipati Danureja I.

39. Raden Ajeng Resmiyah,

40. Raden Ajeng Masiyah. 


41. Raden Ajeng Wartah,

42. Kakung surut. 

Amangkurat IV adalah ayah Paku Buwana II, Hamengku Buwana I dan kakek Mangkunegara I.

Dengan demikian, beliau telah menurunkan tiga dinasti besar kerajaan Jawa.  GPH Mangkunegara ing Kartasura, peputra RM Sahid, jumeneng Mangkunegara I Sambernyawa ing Surakarta. GPH Mangkubumi jumeneng Sultan Hamengku Buwana I ing Ngayogyakarta Hadiningrat. Jaman jumenengan Sampeyan Dalem Ingkang Sinuwun  Kanjeng Susuhunan Paku Buwana III. 


B.

Kejayaan Mataram


Pernikahan Amangkurat IV dengan Ratu Kencana membawa kejayaan Mataram. Atas modal Bupati Tirtokusumo, berdiri pabrik rokok Kudus. Industri logam bertambah maju. Perkakas rumah tangga diproduksi masal. Ekonomi berputar cepat. 


Istri Bupati Tirtokusumo Kudus bernama Raden Ajeng Padangan. Pengusaha minyak tanah Bojonegoro. Keuntungan usaha minyak bumi diwariskan kepada Ratu Temayang atau Ratu Kencana Kudus. Energi gas bumi di kayangan api dikelola bersama pengusaha dari Turki. Devisa Mataram Kartasura berlipat ganda. 


Kayu jati diekspor ke Asia Tengah, Asia Selatan dan Asia Timur. Sebagian dipasarkan ke Eropa. Istana raja di Eropa menggunakan jati Cepu. Untung yang bertumpuk tumpuk ini jelas memberi kemakmuran. Keuangan negara sehat dan surplus. 


Kraton Mataram yang beribukota di  Kartasura itu sedang mempunyai gawe besar, yaitu suksesi tahta Kerajaan. Sesudah Kanjeng Susuhunan Paku Buwana I di Kartasura surut ing kasedan jati, kedudukannya diganti oleh puteranya dengan gelar Sri Susuhunan Amangkurat Jawi; jumeneng keprabon pada tahun 1643 Jawa atau 1719 Masehi. Saat jumeneng keprabon, Raden Ajeng muda itu telah berputera. Yang sulung bernama Raden Mas Sura, dilahirkan oleh garwa Mas Ayu Sumarsana asal desa Keblokan tanah Nglaroh Surakarta yang kemudian mendapat sebutan Raden Ayu Kilen atau Raden Ayu Sepuh. Sejak kecil Raden Mas Sura dipungut sebagai putera oleh Ingkang Paman Pangeran Purbaya dan namanya diganti menjadi Raden Mas Damar. Oleh eyangnya, Sri Sunan Paku Buwana I, diberi nama Pangeran Riya, kemudian nikah dengan Raden Ayu Raga asmara, puteri Panembahan Cakraningrat di Madura, yang meninggal di dalam perahu. Dia lalu nikah lagi dengan puteri Ingkang Paman Pangeran Balitar, bernama Raden Ajeng Wulan yang mengambil tempat di Mataram Hadiningrat, di Bale Kajenar, bekas tempat kedudukan Sultan Agung, yakni kota Karta yang diganti namanya menjadi Kartasekar.


Mataram Kartasura makin jaya sentosa. Dengan cepat Pangeran Balitar mendapat pengaruh besar di kalangan rakyat sehingga diangkat menjadi Sultan Ibnu Mustopo Paku Buwana Senapati Ing Ngalaga. Pangeran Purbaya menjadi Senapati atau panglima bandayuda dengan sebutan Panembahan Senapati. Ingkang Sinuwun Amangkurat Jawi banyak berhasil dan mendapat bantuan seorang saudagar kaya Pranaduta. 

Adipadi Surapati  di Pasuruan akan diundang pula dan akan dijanjikan diangkat menjadi Adipati Pasuruan. Pertemuan terjadi di Pasuruan. Semarang Pangeran Riya di jemput oleh utusan Sri Amangkurat Jawi, ayah kandung dibawa pulang ke Kartasura.


 Pangeran Purbaya tempat di Benteng Alang -alang. Pangeran Herucakra, Adipati Martapura, Adipati Surapati, Adipati Suradila. Oleh Ingkang Sinuwun di Kartasura Pangeran Riya diberi sebutan Pangeran Adipati Anom Arya. Sri Amangkurat Jawi Sesudah menginjak usia lanjut, memikirkan akan penggantinya sebagai Raja Kartasura. Dalam pikiran beliau ingin mengangkat Pangeran Adipati Anom  sebagai pengganti. Permaisuri Kanjeng Ratu Kadipaten selalu memilih seorang dari empat puteranya diangkat menjadi pengganti Raja di Kartasura.

 Empat orang putera itu ialah Raden Mas Sekti, kemudian bernama Pangeran Adipati Buminata. Raden Mas Kadhaton, kemudian bernama Pangeran Adipati Buminata, sesudah bernama Sultan Dandun Mertengsari. Raden Mas Pamade, kemudian bernama Pangeran Arya Mataram Hadiningrat dan sesudah kakanda Sultan Dandun Mertengsari ia berganti nama Pangeran Adipati Buminata; 4. Raden Mas Punaka, kemudian bernama Pangeran Adipati Singasari berganti nama Sunan Prabu Jaka. Sri Amangkurat Jawi menyuruh Patihnya membuat nawala    yang isinya Bila mana beliau surut ing kasedan jati, yang  menggantikan kedudukan adalah Pangeran Adipati Anom. 


Dikisahkan kelahiran Pangeran atau Raden Mas. 

 Bila mana tidak dapat terlaksana, diharapkan yang menggantikan, Pangeran Adipati. Bilamana keduanya tidak disetujui, hendaknya empat orang putera dari Kanjeng Ratu Kadipaten, agar dipilih salah seorang menjadi pengganti. Sewaktu di dalam kraton Pangeran  Adipati dengan para pangeran lain  sedang berjaga menunggui Sri Sunan gerah, datanglah seorang abdinya menyusul karena garwanya, puteri Pangeran Balitar, hendak melahirkan. Bergegas pulang, kemudian menyaksikan lahirnya jabang bayi laki- laki. Dia segera kembali ke kraton untuk menyampaikan berita itu kepada Ingkang Sinuwun yang sedang gerah. Ingkang Sinuwun berkenan memberi nama cucunya: Raden Mas  sebagai tanda Ingkang Sinuwun telah menyaksikan. 

Kata  berasal dari bahasa artinya: saksi. Kelahiran itu pada hari Ahad Legi, tanggal 4 Ruwah (Syakban), tahun Jimakir, 1650 Jawa atau 1725 Masehi.

 Hari kelahiran itu disebut Senggani -praba, artinya 

Mustika kelahiran. Gerahnya Ingkang Sinuwun bertambah berat, sedang menantikan balasan belum pula datang. 


Kepada Patih Danureja Ingkang Sinuwun berwejangan bila mana sampai meninggal dunia, yang  menjadi Raja ialah seperti isi nawala. Kepada permaisuri beliau memberikan keris pusaka untuk disampaikan kepada Pangeran Adipati. Dengan hati berat sang Ratu menyampaikan keris lambang pengganti raja kepada Pangeran  Adipati dengan wejangan  titip adinda. Kemudian Ingkang Sinuwun surut ing kasedan jati dalam tahun 1650 Jawa atau 1726 Masehi.

 Wafatnya Ingkang Sinuwun disambut jerit tangis seisi kraton, kemudian layon sumare di astana Imagiri. 


Waktu itu di dalam kraton masih banyak putera sentana bertuguran berjaga Sesudah Sinuhun surut ing kasedan jati, Kanjeng Pangeran Adipati keluar diiringi oleh Patih Danureja. Maksudnya akan menenangkan pikiran sebentar.

Patih Danureja mohon agar sang Pangeran kembali ke dalam kraton.  Dalam kraton diadakan pembicaraan antara Kanjeng Gusti Ratu Ageng yang bertugas di Kartasura, disaksikan oleh Patih Danureja. 

Ratu Ageng menjanjikan sepertiga harta bendanya kepada Kapten itu yang lalu menulis nawala. Maksudnya agar putera Ratu Ageng diangkat menjadi Susuhunan Kartasura yang baru. Pintu kraton ditutup. Patih Danureja mengumpulkan semua bupati nayaka dari pasisir mancanagara untuk minta pertimbangan akan nawala mengusulkan agar Pangeran Adipati Anom putera Ratu Ageng diangkat sebagai pengganti Sunan Kartasura. 


Nawala Sunan yang dikirimkan sebelum surut ing kasedan jatinya, kemudian nawala  di Kartasura dan menyusul pula nawala Patih Danureja. Dia membawa nawala keputusannya tentang pengganti Raden Ajeng di Kartasura. Kedatangan dijemput di Banyudana oleh Pangeran Adipadi Anom diiringi oleh Patih Danureja dan beberapa orang bupati. Patih Danureja yang sowankan Pangeran Adipati Anom dengan membawanya menjemput memberikan nawala pengangkatan Raja kepada Pangeran Adipati Anom. Sang Pangeran Adipati menyatakan kegembiraan dan terima kasih. 

Sampai di Kartasura  disambut oleh Kanjeng Pangeran Adipati yang menerangkan, bahwa dirinya adalah putera tertua dari Susuhunan. 


 Nawala sudah diterima tadi oleh Pangeran Adipati Anom. Jawab Pangeran Adipati. 

Tak ada bedanya antara  Adimas Pangeran Adipati Anom. Pangeran Anom yang merasa  menghibur. Pangeran Adipati berkata sukur. Amangkurat Jawi memberi amanat luhur. 


Raja Amangkurat Jawi berkuasa di Kraton Kartasura tahun 1719 -1726. Menurunkan dinasti raja Jawa yang berwibawa lestari.

Prameswari Nata

Mustikaning putri tetungguling widodari. Kanjeng Ratu Kencono putri Kanjeng Adipati Tirtokusumo Bupati Kudus. Garwa prameswari Sinuwun Amangkurat Jawi, narendra Mataram Kartasura tahun 1719 - 1726. Alur sejarah membuktikan sebagai priyayi luhur. Trahing kusuma rembesing madu, wijiling amaratapa, tedhaking andana warih. Prabu Brawijaya V raja Majapahit palakrama dengan Ratu Cempha. 


Lahir seorang tokoh mumpuni. Raden Patah Jimbun Sirullah Syah Alam Akbar. Raja Demak Bintara sejak tahun 1478. Punya garwa prameswari  Kanjeng Ratu Mas Panggung. Putri Sunan Ampeldenta, Wali Sanga ing tlatah Surabaya. 

Pernikahan ini melahirkan Pangeran Kusen Cokrokusumo. Kelak menjabat Bupati Sumenep Madura. Nurunaken Adipati Cakraningrat, Bupati Pamekasan. Putrinya Ratu Ndoyiwati dan Raden Ajeng Sukaptinah. Keduanya prameswari Paku Buwana IV. Generasi unggul hadir. Pangeran Ngudung Kusumodilogo, Senapati jaman Sultan Trenggana sejak tahun 1521. Garwa prameswari Ratu Mas Katambang. Nurunaken Bupati Lasem Rembang. 

Muncul Pangeran Poncowati Bupati Demak. Beristri Raden Ajeng Sulastri putri Ki Ageng Kebo Kenanga Pengging. Rayi Joko Tingkir utawi Sultan Hadiwijaya, raja Kraton Pajang. 


Lantas Pangeran Demang Sabrang Malaka Nahkodha dagang Johor Tamasek Singapura. Punya istri Tengku Nur Hasanah Pasai, rayi Pangeran Hadirin garwa Ratu Kalinyamat. Turut mendirikan kabupaten Jepara. 

Turut pula Pangeran Rajungan Bahita,

Pangarsa Pelabuhan Tanjung Perak Surabaya. Nurunaken Pangeran Pekik garwa Ratu Wandhansari, rayi Sultan Agung Hanyokro Kusumo. Hubungan dengan Mataram sejak tahun 1613 begitu erat. 


Ada peluang menganyam kejayaan. Pangeran Bae Retno Gebang, Bupati Riya Lisah gas Padangan Cepu. Nurunaken Adipati Utoyo Kusumo Bupati Jepara. Pernah memimpin Budi Utomo. Adipati Sumodipuro, bupati Pati. Palakrama kaliyan Raden Ajeng Panular Pethak, wayah Ki Ageng Penjawi. Berhubungan dengan Ki Ageng Ngerang dan Pangeran Benowo. 

Tampil pemimpin yang trampil rikat trengginas. Mrantasi sabarang karya. Bagus alus besus lahir batin. Adipati Tirtokusumo Bupati Kudus. Mendapat wahyu Cakraningrat. Nak tumanak run tumurun mandhegani tanah Jawa. 


Berputri Kanjeng Ratu Kentjono Kudus. Garwa Prameswari Sinuwun Amangkurat Jawi. Narendra gung binathara, mbahu dhendha nyakrawati, ambek adil paramarta, ber budi bawa laksana, memayu hayuning bawana. Gusti Raden Mas Probosuyoso putra mahkota Kraton Mataram. Putra Sinuwun Amangkurat Jawi dengan Ratu Kencono. Kelak bergelar Sunan Paku Buwono II. Miyos dinten Selasa Pahing, 23 Sawal 1634 utawi 8 Desember 1711 ing Kartasura. Wayah Bupati Kudus, Sinuwun Paku Buwono II jumeneng nata ing Kartasura   tahun 1726 - 1745 lan  Kraton Surakarta Hadiningrat tahun 1745 - 1749. Dengan Pujangga Kyai Yasadipura. 


Ratu Kencono Kudus berusia panjang. Yakni tahun 1698 - 1788. Kanjeng Tumenggung Prono Kusumojati merupakan abdi kinasih prameswari Amangkurat Jawi. Rumeksa terompet pusaka Kyai Glongsor. Ayu hayu rahayu. Sinuwun Susuhunan Amangkurat IV menurunkan trah berderajat. 



Purwadi, 

Universitas Negeri Yogyakarta

Komentar

Postingan populer dari blog ini

Hari Raya Idul Fitri

Adipati Dayaningrat Pengging Sepuh

Dr Nugroho Puji Santoso S.Pd M.Pd